İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile Pakistan'da gerçekleşen 21 saatlik müzakerelerin ardından açıklama yaptı.
Sosyal medya platformundan mesaj paylaşan Kalibaf, müzakereler öncesinde, gerekli iyi niyet ve iradeye sahip olduklarını vurguladı ve "Pakistan'ın müzakere sürecini kolaylaştırmaya yönelik çabalarına minnettarım. İran heyeti ileriye yönelik girişimler geliştirdi, ancak karşı taraf İran heyetinin güvenini kazanmakta başarısız oldu" dedi.
İRAN BASINI: ABD İLE YENİ MÜZAKERE TURU PLANLANMIYOR
İran basını, Tahran yönetiminin ABD ile yeni bir müzakere turu planlamadığını öne sürdü.
İran'ın Fars Haber Ajansı, müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran yönetiminin ABD ile yeni bir görüşme turu düzenlemeyi planlamadığını bildirdi.
Haberde görüşlerine yer verilen kaynak, ABD heyetinin müzakere masasından ayrılmak için bir bahane aradığını belirterek, bunun Washington yönetiminin beklentilerini düşürmeye istekli olmadığını gösterdiğini ifade etti.
Kaynak ayrıca, ABD'nin müzakereler sırasında savaş sürecinde askeri yollarla elde edemediği kazanımları talep ettiğini öne sürdü.
VANCE: İRAN İÇİN KÖTÜ HABER
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile 21 saat müzakerelerin ardından bir anlaşmaya varılamaması üzerine Pazar günü İslamabad'dan ayrıldı.
Vance, görüşmelerdeki eksikliklere dikkat çekerek İran'ın nükleer silah üretmemeyi de içeren Amerikan şartlarını kabul etmemeyi tercih ettiğini söyledi. Vance, "Kötü haber şu ki bir anlaşmaya varamadık ve bunun Amerika Birleşik Devletleri'nden çok İran için kötü bir haber olduğunu düşünüyorum." dedi.
"Dolayısıyla herhangi bir anlaşmaya varamamış şekilde ABD'ye dönüyoruz. Kırmızı çizgilerimizin ne olduğunu çok net biçimde ortaya koyduk." diye ekledi.
Vance, görüşmeler sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile en az altı kez konuştuğunu ve iki taraf arasındaki en önemli görüş ayrılıklarından birinin İran'ın nükleer programı olduğunu ifade etti.
"İran'ın nükleer silah arayışında olmayacağına ve kısa sürede nükleer silah elde etmesini sağlayacak araçları edinmeyeceğine dair açık bir taahhüt görmemiz gerekiyor" diyen Vance, "Bu, ABD başkanının temel hedefidir ve biz de bu müzakereler aracılığıyla bunu sağlamaya çalıştık." ifadelerini kullandı.
İRAN: TEK BİR GÖRÜŞMEDE SONUÇLANAMAZ
İran Dışişleri Bakanlığı ise görüşmelerin çıkmaza girdiği yönündeki değerlendirmelere, ABD ile yapılan görüşmelerin tek bir oturumda sonuçlanmasının zaten beklenmediğini belirtti.
Devlet yayın kuruluşu IRIB'e göre bakanlık sözcüsü İsmail Bekayi, "Doğal olarak en başından beri tek bir oturumda anlaşmaya varmayı beklememeliydik. Kimsenin böyle bir beklentisi yoktu" dedi.
Bekayi, Tahran'ın "Pakistan ile temasların ve bölgedeki diğer dostlarla ilişkilerin süreceğinden emin olduğunu" söyledi.
Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı ise ABD'nin "aşırı" taleplerinin anlaşmaya varılmasını engellediğini yazdı.
BUNDAN SONRA NE OLACAĞI BELİRSİZ
ABD, İran ve İsrail arasında varılan 14 günlük ateşkesin ardından ne olacağına ilişkin Washington ya da Tahran’dan henüz bir açıklama yapılmadı. Ancak Pakistanlı arabulucular, taraflara ateşkesi sürdürme çağrısında bulundu.
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, "Tarafların ateşkese bağlılıklarını sürdürmeleri hayati önem taşıyor" dedi ve ülkesinin önümüzdeki günlerde İran ile ABD arasında yeni bir diyalog kurulmasına yardımcı olmaya çalışacağını ekledi.
UZUN YILLAR SONRA İLK DOĞRUDAN TEMAS
İslamabad'daki görüşmeler, ABD ile İran arasında on yılı aşkın süredir yapılan ilk doğrudan temas ve 1979 İslam Devrimi'nden bu yana en üst düzey müzakereler olma özelliğini taşıyor.
Nihai sonuç, iki haftalık kırılgan ateşkesin kaderini ve İran'ın savaşın başından bu yana kapalı tuttuğu, küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını belirleyebilir.
Pakistanlı bir kaynak, görüşmelerin ilk turuna atıfla, "Taraflar arasında duygu dalgalanmaları yaşandı, görüşmenin tansiyonu zaman zaman yükseldi, zaman zaman düştü" dedi.
Görüşmeler başlarken ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik "şartları hazırladığını" açıkladı.
Görüşmeler öncesinde üst düzey bir İranlı kaynak Reuters'a, ABD'nin Katar ve diğer yabancı bankalarda dondurulan İran varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiğini söylemişti. Ancak ABD'li bir yetkili bu iddiayı reddetti.
İran devlet televizyonu ve yetkililere göre Tahran, yurt dışındaki varlıkların serbest bırakılmasının yanı sıra Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü, savaş tazminatlarının ödenmesini ve Lübnan da dahil olmak üzere bölge genelinde ateşkes ilan edilmesini talep ediyor.
Tahran ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti almak istiyor.
Trump'ın hedefleri zaman içinde değişmiş olsa da asgari olarak, küresel deniz taşımacılığı için Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin sağlanmasını ve İran'ın nükleer zenginleştirme programının nükleer silah üretmesini engelleyecek şekilde ciddi biçimde zayıflatılmasını istiyor.
