(ANKARA) - İran, Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın bölgesel ortak yönetimine ilişkin önerisini reddederek, boğaz üzerindeki kontrolünden taviz vermeyeceğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları'nın üç petrol tankerini vurduğunu duyurmasının ardından bölgede gerilim yeniden tırmandı ve petrol fiyatları yükselişe geçti.
Batı medyasına konuşan Batılı ve Körfez ülkeleri kaynakları, Umman'ın Hürmüz Boğazı krizinin çözümü amacıyla İran'a, Körfez ülkelerinin de desteklediği ortak yönetim planı sunduğunu aktarmıştı.
Plana göre boğazın, gemilerden gönüllü katkı payı alınmasını da içeren ortak bir yönetim modeliyle işletilmesi ve İran'ın tek başına kontrol sahibi olmaması öngörülüyordu. Modelin, Endonezya, Malezya ve Singapur'un Malakka Boğazı'nda uyguladığı seyir güvenliği ve arama-kurtarma faaliyetlerini finanse eden sisteme benzetildiği belirtilmişti.
Ancak Batı medyasına konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran yönetiminin ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a yönelik saldırılarından önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın bölgesel ortak yönetimini öngören önerinin başarı şansı bulunmadığı gerekçesiyle reddettiğini açıkladı. İranlı yetkili, ABD ve Suudi Arabistan'ın Umman'a Hürmüz Boğazı konusunda "gerçekçi olmayan planlarını" ilerletmesi yönünde baskı yaptığını öne sürdü.
Önerinin, aylardır Körfez'deki deniz ticaretini aksatan krizin çözümüne yönelik diplomatik umutları zayıflattığını söyleyen yetkili, İran'ın boğaza giriş güzergahının tamamı ile çıkış güzergahının bir bölümünün İran'ın kontrolünde olması gerektiğinde ısrar ettiğini belirtti, Umman ile yüzde 50-50 ortak kontrol modelinin İran'ın çıkarlarına hizmet etmeyeceğini savundu. İranlı yetkili, buna karşın Tahran'ın Umman'ı "değerli bir komşu" olarak gördüğünü de sözlerine ekledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA GERİLİM YENİDEN TIRMANDI
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda "güvensiz ve yasa dışı rota" kullandıkları gerekçesiyle uyarıları dikkate almayan üç petrol tankerinin vurularak durdurulduğunu açıkladı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, stratejik su yolunda tam kontrolü sürdürdüklerini belirterek, ABD'nin bölgedeki askeri faaliyetleri ile gemilere verilen talimatların karşılıksız bırakılmayacağı uyarısında bulundu.
Gerilimin yeniden yükselmesiyle birlikte uluslararası piyasalarda petrol fiyatları çarşamba günü varil başına 3 doların üzerinde arttı.
