Dünyanın dikkatini çeken Altın Kubbe hakkında bilinmeyenleri ve tüm ayrıntılarıyla Nükleer Fizikçi Baki Akkuş TELE 1'de anlattı. Alp Yanardağ'ın sunduğu Bilim Teknoloji Evreni'nde ABD'nin gündeme getirdiği altın kubbe ve Türkiye'nin de sahip olduğu Çelik Kubbe anlatıldı. Hava savunma sistemlerinin sistematiğini aktaran Akkuş şu ifadeleri kullandı:

ABD ALTIN KUBBEY NASIL ÇALIŞTIRACAK?

Dünyanın etrafındaki uyduları ve uzay araçlarını kullanarak bir hava savunma sistemi kuruyor. Adı altın kubbe olacak. 175 milyar dolar harcanacak. 2029'da bitecek bu. Peki uzay tabanı ne demek? Yörüngelerin hepsine eee çok gelişmiş radar sistemleri kuracak. Eee, bir de birazdan açık sorarsanız eğer açıklarım. Elektroik sensörler koyacak. Kızın ötesi sensörler koyacak ve inanılmaz bir bütün dünyayı taracak, kör nokta bırakmayacak bir şekilde bir ağ kuracak.

İkinci olarak da uzay tabanlı önleyici diyor. Yani bunun anlamı şu. Kıtaları balistik füzeleri veya hipersonik eee kıtaları balistik füzeleri genellikle nükleer başlıklardan bahsediyor. Onlar gönderilirse bunlar en uç katman, en üst katmandaki atmosferde gidiyor. O yüzden bunlar yörüngedeki uydulara yakın yerlerden geçiyor. Orada o füzeleri havadayken havadayken lazer silahlarıyla vurmak.

TÜRKİYE'DE BULUNAN ÇELİK KUBBE VE HAVA SİSTEMLERİ MANTIĞI NASIL ÇALIŞIYOR?

Hava savunma sistemi şöyle çalışıyor. Şu an klasik diyelim ki işte İran'da, İsrail'deki hava savunma sistemlerinden bahsedelim. La Jeriko var. Üç katmandan oluşuyor. Hava savunma sistemleri. Bir, birinci katman, alçak irtifa hava savunma sistemi. İkinci katman orta irtifa hava savunma sistemi. Üçüncü katman yüksek, hava savunma sistemi. Bütün dünyadaki hava savunma sistemleri böyle böyle çalışıyor ama prensip de aynı hepsi ama içindeki teknolojik şeyler biraz daha farklı.

Yazılım farklı, o farklı, bu farklı. Şimdi hava savunma sistemlerinde sisteminde dört şey var. Burada görüldüğü gibi bir radar sistemi var. Radar sistemi var. Komuta kontrol merkezi var. Fırlatma sistemleri var. Bir de füzeler var. Dört sistemden oluşuyor radar.

Şimdi radarda şu eee aslında hava savunma sistemi şu. Bir ülkenin hava sahasına giren yabancı unsurlar füze, uçak neyse onları belirleyip yok eden sistem askeri bir sistemdir hava savunma sistemi.

Peki bu radarda nasıl çalışıyor? Şöyle bir bir verici var, bir alıcı var. Buna anten diyoruz. Ondan sonra bir de veri işleme ünitesi var.

Bir kere o radarın kapsam alanı çok önemli. İşte kaç kilometre mesela S500'lerin eee Rusların S500'ünün kapsam alanı 600 km menzili var. Yani 360 derece 600 km menzile kim girerse girsin görüyor. Nasıl görüyor? Fizikçi olarak şimdi bunu açıklayayım size. Verici sinyal var. Verici var. Verici sinyal yolluyor sürekli. Her yöne o sinyalin özelliği şu: Yüksek frekanslı. Elektromanyetik dalga yolluyor. Her yöne sürekli yüksek frekanslı elektromanyetik dalga yolluyor.

Eğer hava sağı o kapsam alanı içine bir tane füze veya uçak girdiği zaman ona çarpıyor o dalga. çarptıp geri yansıyor. Alıcı bu sefer bunu alıyor. Hemen veri işlemi ünitesini yolluyor. Oradan bu gelen şeyin eee unsurun füze mi, uçak mı neyse onun hızını, yönünü, konumunu belirliyor bir anda. Ayrıca şey devreye giriyor. Elektroik sensörler giriyor. Işıayı onlar dalga yaymıyor. ışımayıan dolayı bilgiler alıyor.

İstanbul’da gerçekleştirilecek olan etkinlik, TürkNet’in sponsorluğunda düzenlenen bir basın toplantısıyla tanıtıldı. Toplantıda, afet durumlarında internet altyapısının önemi de gündeme geldi.

Depremler gibi kriz anlarında iletişimin hayati bir unsur olduğuna dikkat çeken yetkililer, altyapı çeşitliliğinin kritik bir rol oynadığını vurguladı.

TürkNet yetkilileri, olası afet senaryolarına karşı altyapı yatırımlarının artırılması gerektiğini belirterek, haberleşme sistemlerinin dayanıklılığının artırılmasının önemine değindi.

GENÇLER İÇİN BÜYÜK FIRSAT

Bu yıl 4-9 Mart tarihleri arasında İstanbul’un dört farklı noktasında düzenlenecek turnuvada 9 ülkeden 191 takım yarışacak. Yarışmaya 6 bin 700 gencin katılım sağlaması bekleniyor.

TürkNet Kurucusu ve Genel Müdürü Cem Çelebiler, etkinliğin gençlerin teknik becerilerini geliştirmesi açısından büyük bir fırsat sunduğunu belirtti.

Çelebiler, yarışmaya katılan öğrencilerin geleceğin başarılı girişimcileri olma potansiyeline sahip olduğunu ifade ederek, yarışmada ortaya çıkan projelerin son derece yaratıcı ve yenilikçi olduğunu söyledi.

Uyku, insanın zihinsel ve fiziksel sağlığı için kritik bir süreç. Hücrelerin yenilenmesini sağlıyor, vücudu iyileştiriyor ve dinlendiriyor. Ancak, bilim insanları uykunun daha farklı işlevleri olduğunu belirledi. Son araştırmalar, uykunun hafıza ve öğrenme süreçleriyle doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi.

Uyku sırasında göz bebeği hareketleri, beynin hafıza yönetiminde kritik rol oynuyor. Yapılan araştırmalarda, göz bebeği küçüldüğünde beynin yeni anıları tekrar oynattığı kanıtlandı. Genişlediğinde ise eski anıların yeniden yaşandığı belirlendi. Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu hareketler beynin uzun süreli hafıza oluşturma sürecine ışık tutuyor.

Cornell Üniversitesi’nden araştırmacılar, farelerin göz izleme kameralarıyla incelendiğini belirtti. Elektrotlarla takip edilen beyin aktiviteleri sayesinde hafızanın uykuda nasıl işlendiği ortaya çıkarıldı.
Araştırmacı Azahara Oliva, “Bu anlar insanlar tarafından fark edilmeyen çok kısa zaman dilimlerinde gerçekleşiyor.” dedi. Beynin uyku sürecinde hafıza taramalarını nasıl düzenlediğini belirlediklerini ifade etti. Ayrıca, yeni bilgilerin eski bilgilerle karışmadan nasıl işlendiğini anlamaya yardımcı olduklarını vurguladı.
Araştırmalar, hafızanın en çok REM dışı uyku evresinde güçlendiğini gösterdi. Bilim insanları, farelerin uyku aşamalarını inceledi. Gözlerin hızlı hareket etmediği dönemde, yeni anıların tekrarlandığı tespit edildi.

Cornell Üniversitesi'nden bilim insanları, kemirgenleri bir labirente koyarak ödüllü testler uyguladı. Elektrotlar ve göz izleme kameralarıyla uykudaki beyin aktiviteleri takip edildi. Sonuçlar, hafıza güçlenmesinin en yoğun REM dışı uykuda gerçekleştiğini ortaya koydu.
Beyin, uyku sırasında geçmiş anıları tekrar işleyerek onları pekiştiriyor. Bilim insanları, göz bebeği genişlediğinde eski anıların, küçüldüğünde ise yeni bilgilerin işlendiğini belirledi.

Araştırmalara göre, uyku sırasında hangi anıları yeniden yaşayacağımızı yönlendirmek artık mümkün olabilir. Bu keşif, yalnızca bilim kurgu filmlerinde gördüğümüz bir hayal olmaktan çıkabilir.
Bilim insanları, uyku ve hafıza arasındaki ilişkinin daha da derinlemesine incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Uykunun sadece dinlenme süreci olmadığı, aynı zamanda beynin en aktif çalıştığı anlardan biri olduğu ortaya çıktı.
Bu keşif, hafıza güçlendirme teknikleri ve öğrenme süreçleri için yeni kapılar açabilir.