İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Pezeşkiyan, Adalet Bakanlığına yaptığı ziyaret ve inceleme sırasında açıklamalarda bulundu.

Pezeşkiyan, "Savaş kimsenin yararına değildir. Tehditlere karşı dururken aynı zamanda gerilimi azaltmak için her türlü akılcı ve diplomatik yoldan yararlanılmalıdır." dedi.

Bölgesel ve uluslararası gelişmelere yaklaşımda akılcı bir tutumun önemine dikkati çeken İran Cumhurbaşkanı, "düşmana karşı (ABD-İsrail) güvensizlik ve ilişkilerde dikkatli olmanın da kaçınılmaz bir gereklilik" olduğunu vurguladı.

İslam dünyasında yakınlaşmanın gerekliliğine değinen Pezeşkiyan, "İslam ülkeleri arasındaki birliğin güçlendirilmesi, komplolarla mücadele etmenin ve dış güçlerin suistimalini önlemenin en önemli yoludur. Dayanışma, samimiyet ve ortak katılım sayesinde bu süreç aşılabilir ve ülkenin izzet ve ilerleme yolu sürdürülebilir." ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanlığına yaptığı ziyarette, "İran İslam Cumhuriyeti, savaşın genişletilmesini istememektedir. Çatışmaların sürmesi hiçbir tarafın yararına değil. Sorunların çözümü gerilimi artırmakta değil, akılcılık, diyalog ve daha fazla yıkımdan kaçınmaktadır." değerlendirmesinde bulunmuştu.

İsmini açıklamayan kaynaklardan biri, Trump'ın açıklamasında "tamamen farklı bir dil kullanmasının", Netanyahu ve ekibini "şoke ettiği" ve İsrailli yetkililerin Beyaz Saray'dan bu konuda açıklama istediğini belirtti.

Haberde, Netanyahu ve ekibinin, Trump'ın Lübnan hakkındaki yorumlarını medyadan öğrendiği ve "hazırlıksız yakalandığı" değerlendirmesi yapıldı.

Beyaz Saray'dan bir yetkili de konuyla ilgili açıklamasında, "Başkan'ın Lübnan ve İsrail arasında imzaladığı ateşkes anlaşması, İsrail'in Lübnan hedeflerine karşı herhangi bir saldırı amaçlı askeri operasyon gerçekleştirmeyeceğini açıkça belirtiyor. Ancak planlı, yakın tehdit oluşturan veya devam eden saldırılara karşı kendini savunma hakkını saklı tutuyor." ifadelerini kullandı.

"İsrail, artık Lübnan'ı bombalamayacak"
ABD Başkanı Trump, dün yaptığı sosyal medya paylaşımında, ABD'nin Hizbullah meselesini Lübnan ile görüşerek ayrıca ele alacağını vurgulayarak, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yönetimine de "İsrail, artık Lübnan'ı bombalamayacak, ABD tarafından bunu yapmaları yasaklandı. Yeter artık." diye seslenmişti.

Trump, 16 Nisan'da İsrail ve Lübnan'ın 10 günlük ateşkes konusunda anlaştığını duyurmuştu.

Ateşkes anlaşmasına göre İsrail'in, ateşkes devam etse bile "planlı, yakın veya devam eden saldırılara karşı her zaman kendini savunma amacıyla" askeri harekat düzenleme hakkını saklı tutacağı belirtiliyordu.

*Fotoğraf: Avi Ohayon (GPO) AA, temsilidir

Bekayi, katıldığı televizyon programında, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun taşınmasına ilişkin iddialar hakkında konuştu.

Zenginleştirilmiş uranyumun tıpkı İran toprağı gibi kendileri için kutsal olduğunu belirten Bekayi, “İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu hiçbir şekilde farklı bir yere taşınmayacaktır.” ifadesini kullandı.

Bekayi ayrıca, müzakere konularına ilişkin değerlendirmesinde, uranyumun taşınmasına yönelik konunun gündeme gelmediğini ve ülkesi tarafından bu meselenin bir seçenek olarak sunulmadığını vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın "her konuda mutabakata vardığını" ve ülkedeki zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılması için kendileri ile işbirliği yapacağını söylemişti.

Trump, "Oraya gidip onlarla birlikte alacağız, sonra da götüreceğiz. Birlikte alacağız çünkü o zamana kadar bir anlaşma yapmış olacağız ve anlaşma varken savaşmaya gerek yok. Bizim adamlarımız İranlılarla birlikte çalışarak uranyumu alacaklar, sonra da onu ABD'ye götüreceğiz." ifadesini kullanmıştı.

The Hill gazetesinin haberine göre, Raskin, Kongre'ye, Trump'ın görevini yerine getirme yeterliliğinin incelenmesi amacıyla "Başkanın Görev Yetkilerini ve Sorumluluklarını Yerine Getirme Yeterliliği Komisyonu" kurmayı öngören tasarı teklifinde bulundu.

Söz konusu tasarı, Kongre'nin talebi halinde, başkanın görev, yetki ve sorumluluklarını yerine getirip getiremeyeceğinin tespiti için zihinsel veya fiziksel tıbbi inceleme yapılmasını içeriyor.

Anayasa kapsamında, başkanın görevini yerine getiremediğinin tespit edilmesi halinde yetkilerin başkan yardımcısına devredilmesini öngören tasarıya göre, başkan yardımcısı ile kabinenin çoğunluğunun ya da Kongre tarafından oluşturulacak bir organın yazılı beyanıyla bu durumun bildirilmesi halinde, başkan yardımcısı görevi vekaleten devralabiliyor.

Temsilciler Meclisi'nde 50 Demokrat üye tasarıya destek verirken, tasarının Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Kongre'de kabul edilme ihtimali düşük görülüyor.

KAMU GÜVENİNİ ZAYIFLATTIĞINI SÖYLEDİ
Raskin, Trump'ın "bütün medeniyetleri yok etme tehdidi", "Kongre'nin savaş yetkilerini ihlal ederek Orta Doğu'da kaos yaratması", "Katolik Kilisesi'nin Papası'na yönelik saldırgan şekilde hakaret etmesi" ve kendisini Hristiyan geleneğindeki Hazreti İsa'ya benzeten görselleri internette paylaşmasının başkanlık görevini yerine getirme kapasitesine duyulan kamu güvenini zayıflattığını belirtti.

Trump'ın söz konusu söylem ve eylemleri nedeniyle kamuoyunda başkanlık görevini yerine getirme kapasitesine duyulan güvenin "eşi görülmemiş bir düşüş yaşadığını" belirten Raskin, Kongre'nin bu konudaki sorumluluklarını yerine getirmesinin artık "bir ulusal güvenlik meselesi haline geldiğini" savundu.

ABD'de bir başkanın görevden alınabilmesi için Temsilciler Meclisi'nde salt çoğunluğa ulaşılması, suçlu bulunup görevden alınabilmesi için ise Senatoda üçte iki oy çoğunluğunun sağlanması gerekiyor.

TRUMP'IN TARTIŞMALI PAYLAŞIMI
ABD Başkanı Donald Trump, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'yu eleştirmesinin ardından paylaştığı ve kendisinin Hristiyan geleneğindeki Hazreti İsa gibi tasvir edildiği görseli silmişti.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Papa'ya yönelik eleştirilerde bulunan Trump, Papa'nın "suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf" ve "dış politikada berbat" olduğunu savunmuştu.

ABD Başkanı Trump, bu eleştirilerinden yaklaşık bir saat sonra kendisinin Hristiyan geleneğindeki Hazreti İsa gibi tasvir edildiği görseli paylaşmıştı.

Daha sonra bu paylaşım, Trump'ın sosyal medya hesabından silinmişti.

Meloni ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'ya yönelik sözlerini "kabul edilemez" bulduğunu da yineledi.

Bu arada, İtalyan ANSA ajansının haberine göre, İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, İtalya-İsrail askeri işbirliği mutabakatını askıya alan mektubu İsrailli mevkidaşı Israel Katz'a gönderdi.

Söz konusu mutabakat, iki ülke arasında askeri teçhizat ve teknolojik araştırmaların değişimiyle ilgili savunma işbirliğini kapsıyordu. Mutabakat, daha önce 5 yılda bir yenilenmeyi öngörüyordu ve 13 Nisan 2016'da yürürlüğe girmişti.

Ülkede muhalefet partileri, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları, uzun süredir Meloni hükümetine, İtalya-İsrail Askeri İşbirliği Mutabakatı'nın durdurulması yönünde çağrılar yapıyordu.

Kaynaklar, tarafların kamuoyuna yaptıkları açıklamalara rağmen diplomasi kapısının kapanmadığını ve birkaç gün içinde ikinci tur görüşmelerin gündeme gelebileceğini ifade etti.

Müzakerelerdeki temel anlaşmazlıkların Hürmüz Boğazı'nın ücret alınmaksızın yeniden açılması, İran'daki uranyumunun geleceği ve Tahran'ın dondurulmuş mal varlıklarının serbest bırakılması olduğu belirtildi.

İranlı yetkililerin, az miktarda uranyum zenginleştirmeyi devam ettirme veya mevcut uranyum stoklarını azaltma yönünde öneriler sunduğu ancak tarafların ortak bir noktada buluşamadığı aktarıldı.

Pakistan'daki müzakerelerde anlaşmaya varılamamıştı
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran'la yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

JD Vance, "21 saattir bu konuyla uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık. Bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız. Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir anlaşmaya varamadan ABD'ye geri dönüyoruz." ifadesini kullanmıştı.

İran medyasında, İslamabad'daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin, ABD'nin aşırı talepleri olduğu öne sürülmüştü.

Sosyal medya platformundan mesaj paylaşan Kalibaf, müzakereler öncesinde, gerekli iyi niyet ve iradeye sahip olduklarını vurguladı ve "Pakistan'ın müzakere sürecini kolaylaştırmaya yönelik çabalarına minnettarım. İran heyeti ileriye yönelik girişimler geliştirdi, ancak karşı taraf İran heyetinin güvenini kazanmakta başarısız oldu" dedi.

İRAN BASINI: ABD İLE YENİ MÜZAKERE TURU PLANLANMIYOR
İran basını, Tahran yönetiminin ABD ile yeni bir müzakere turu planlamadığını öne sürdü.

İran'ın Fars Haber Ajansı, müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran yönetiminin ABD ile yeni bir görüşme turu düzenlemeyi planlamadığını bildirdi.

Haberde görüşlerine yer verilen kaynak, ABD heyetinin müzakere masasından ayrılmak için bir bahane aradığını belirterek, bunun Washington yönetiminin beklentilerini düşürmeye istekli olmadığını gösterdiğini ifade etti.

Kaynak ayrıca, ABD'nin müzakereler sırasında savaş sürecinde askeri yollarla elde edemediği kazanımları talep ettiğini öne sürdü.

VANCE: İRAN İÇİN KÖTÜ HABER
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile 21 saat müzakerelerin ardından bir anlaşmaya varılamaması üzerine Pazar günü İslamabad'dan ayrıldı.

Vance, görüşmelerdeki eksikliklere dikkat çekerek İran'ın nükleer silah üretmemeyi de içeren Amerikan şartlarını kabul etmemeyi tercih ettiğini söyledi. Vance, "Kötü haber şu ki bir anlaşmaya varamadık ve bunun Amerika Birleşik Devletleri'nden çok İran için kötü bir haber olduğunu düşünüyorum." dedi.

"Dolayısıyla herhangi bir anlaşmaya varamamış şekilde ABD'ye dönüyoruz. Kırmızı çizgilerimizin ne olduğunu çok net biçimde ortaya koyduk." diye ekledi.

Vance, görüşmeler sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile en az altı kez konuştuğunu ve iki taraf arasındaki en önemli görüş ayrılıklarından birinin İran'ın nükleer programı olduğunu ifade etti.

"İran'ın nükleer silah arayışında olmayacağına ve kısa sürede nükleer silah elde etmesini sağlayacak araçları edinmeyeceğine dair açık bir taahhüt görmemiz gerekiyor" diyen Vance, "Bu, ABD başkanının temel hedefidir ve biz de bu müzakereler aracılığıyla bunu sağlamaya çalıştık." ifadelerini kullandı.

İRAN: TEK BİR GÖRÜŞMEDE SONUÇLANAMAZ
İran Dışişleri Bakanlığı ise görüşmelerin çıkmaza girdiği yönündeki değerlendirmelere, ABD ile yapılan görüşmelerin tek bir oturumda sonuçlanmasının zaten beklenmediğini belirtti.

Devlet yayın kuruluşu IRIB'e göre bakanlık sözcüsü İsmail Bekayi, "Doğal olarak en başından beri tek bir oturumda anlaşmaya varmayı beklememeliydik. Kimsenin böyle bir beklentisi yoktu" dedi.

Bekayi, Tahran'ın "Pakistan ile temasların ve bölgedeki diğer dostlarla ilişkilerin süreceğinden emin olduğunu" söyledi.

Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı ise ABD'nin "aşırı" taleplerinin anlaşmaya varılmasını engellediğini yazdı.

BUNDAN SONRA NE OLACAĞI BELİRSİZ
ABD, İran ve İsrail arasında varılan 14 günlük ateşkesin ardından ne olacağına ilişkin Washington ya da Tahran’dan henüz bir açıklama yapılmadı. Ancak Pakistanlı arabulucular, taraflara ateşkesi sürdürme çağrısında bulundu.

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, "Tarafların ateşkese bağlılıklarını sürdürmeleri hayati önem taşıyor" dedi ve ülkesinin önümüzdeki günlerde İran ile ABD arasında yeni bir diyalog kurulmasına yardımcı olmaya çalışacağını ekledi.

UZUN YILLAR SONRA İLK DOĞRUDAN TEMAS
İslamabad'daki görüşmeler, ABD ile İran arasında on yılı aşkın süredir yapılan ilk doğrudan temas ve 1979 İslam Devrimi'nden bu yana en üst düzey müzakereler olma özelliğini taşıyor.

Nihai sonuç, iki haftalık kırılgan ateşkesin kaderini ve İran'ın savaşın başından bu yana kapalı tuttuğu, küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını belirleyebilir.

Pakistanlı bir kaynak, görüşmelerin ilk turuna atıfla, "Taraflar arasında duygu dalgalanmaları yaşandı, görüşmenin tansiyonu zaman zaman yükseldi, zaman zaman düştü" dedi.

Görüşmeler başlarken ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik "şartları hazırladığını" açıkladı.

Görüşmeler öncesinde üst düzey bir İranlı kaynak Reuters'a, ABD'nin Katar ve diğer yabancı bankalarda dondurulan İran varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiğini söylemişti. Ancak ABD'li bir yetkili bu iddiayı reddetti.

İran devlet televizyonu ve yetkililere göre Tahran, yurt dışındaki varlıkların serbest bırakılmasının yanı sıra Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü, savaş tazminatlarının ödenmesini ve Lübnan da dahil olmak üzere bölge genelinde ateşkes ilan edilmesini talep ediyor.

Tahran ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti almak istiyor.

Trump'ın hedefleri zaman içinde değişmiş olsa da asgari olarak, küresel deniz taşımacılığı için Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin sağlanmasını ve İran'ın nükleer zenginleştirme programının nükleer silah üretmesini engelleyecek şekilde ciddi biçimde zayıflatılmasını istiyor.

Görüşmenin "gergin" geçtiği belirtilen haberde, Trump'ın, NATO müttefiklerinin savaşta "eylemsiz kalması" nedeniyle görüşmede Rutte'ye "öfke kustuğu" ileri sürüldü.

Haberde, Trump'ın, NATO ülkelerinin destek vermemesine yönelik "kısasa kısas planladığını" ima ettiği ve görüşmenin genel itibarıyla "tehdit yağmuru" şeklinde geçtiği iddia edildi.

NATO Sözcüsü Allison Hart ise Politico'ya yaptığı açıklamada, görüşmenin kötü geçtiği iddialarını yalanlayarak Trump ve Rutte'nin "dürüst" ve "yapıcı" bir görüşme yaptığını belirtti.

Rutte, görüşmenin ardından CNN'e yaptığı açıklamada, Trump'ın "NATO müttefiklerinin İran savaşına destek konusunda hayal kırıklığına uğramasını" anladığını ancak tablonun tümüyle siyah-beyaz olmadığını, birçok müttefikin taahhütlerini yerine getirdiğini söylemişti.

Trump, NBC News'e açıklamalarda bulundu.

İran'ın özel görüşmelerde farklı kamuoyu önünde farklı açıklamalar yaptığını ifade eden Trump, "Çok daha makuller." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı, "Kabul etmeleri gereken bütün şeyleri kabul ediyorlar. Unutmayın, yenildiler. Orduları yok." dedi.

İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına değinen Trump, "Bibi (Binyamin Netanyahu) ile konuştum. Olayı sakinleştirecek. Bence biraz daha sakin olmalıyız." diye konuştu.

HÜRMÜZ'E DAİR AÇIKLAMALAR
Trump, daha sonra Truth Social isimli sosyal medya platformundan Hürmüz Boğazı'yla ilgili yaptığı açıklamada ise şu ifadeleri kullandı:

"İran, Hürmüz Boğazı'ndan petrolün geçişine izin verme konusunda çok kötü bir iş çıkarıyor. Bazıları bunu onursuzca olarak nitelendirir. Anlaşmamız böyle değil."

ABD Başkanı bir diğer sosyal medya paylaşımında ise Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerden ücret alınmaması gerektiğini vurguladı:

"İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerden ücret aldığı yönünde haberler var. Umarım böyle bir şey yapmıyorlardır. Eğer yapıyorlarsa derhal durdurmaları gerek."

ABD Başkanı, ayrıca, "Petrol, İran'ın yardımıyla veya yardımı olmadan akmaya başlayacak." ifadelerini kullandı.

Başkan Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla ateşkes ilan edebileceklerini duyurmuştu.

Trump, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

ABD Başkanı, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini ifade ederek, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.

İRAN 10 MADDELİK TEKLİF VERDİ
İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Geçmişte ABD ile İran arasındaki ihtilafların neredeyse tamamının mutabakat ile sonuçlandığını kaydeden Trump, "Bu iki haftalık süre, anlaşmanın son halini almasına ve tamamlanmasına imkan verecektir." ifadesini kullandı.

Trump ayrıca, Orta Doğu'daki ülkeleri temsilen "uzun vadeli bir sorunun çözülmesinin" kendisi için bir onur olacağını sözlerine ekledi.

İRAN: MÜZAKERELERİN 15 GÜN İÇİNDE SONUÇLANDIRILMASINI HEDEFLİYORUZ
İran yönetimi, ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesini hedeflediğini duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile 15 günlük ateşkese varıldığını duyurmasının ardından Tahran yönetiminden konuya ilişkin açıklama yapıldı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, "İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" ifadesine yer verildi.

Açıklamada, "Ülke lideri Mücteba Hamaney ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin onayıyla nihai hale getirilmesi için müzakerelerin İslamabad’da yapılmasına karar verilmiştir. Bu müzakerelerin en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılması ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescil edilmesi hedeflenmektedir." değerlendirmesinde bulunuldu.

ABD tarafından sunulan tüm planların reddedildiği belirtilen açıklamada, Tahran yönetiminin sunduğu 10 madde "Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması, direniş ekseninin tüm unsurlarına karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesi, ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi, Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi garanti altına alacak ve üzerinde mutabakata varılan protokol çerçevesinde İran'ın hakimiyetini sağlayacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması, İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi, tüm birincil ve ikincil yaptırımlar ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması, İran'ın yurt dışındaki tüm bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması ve tüm bu maddelerin bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması" şeklinde sıralandı.

Müzakerelerin ABD tarafına "tam bir güvensizlik" içinde, 10 Nisan Cuma günü İslamabad'da başlayacağı vurgulanan açıklamada, görüşmelerin 15 gün içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği, tarafların mutabakatıyla bu sürenin uzatılabileceği kaydedildi.

Açıklamada, "Parmağımız tetikte. Düşmandan gelebilecek en küçük bir hataya dahi güçlü şekilde karşılık verilecektir." ifadeleri kullanıldı.

PAKİSTAN: KARAR HEMEN YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de "İran ile ABD ve müttefikleri" arasındaki 2 haftalık ateşkesin, Lübnan ve diğer bölgelerde de yürürlüğe girdiğini bildirdi.

Pakistan Başbakanı Şerif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın taraflarının ateşkes konusunda anlaşmaya vardığını bildirmekten "memnuniyet duyduğunu" belirtti.

"İran ile ABD ve müttefikleri" arasındaki 2 haftalık ateşkesin, Lübnan ve diğer bölgeleri de kapsadığını belirten Şerif, bu kararın "hemen yürürlüğe girdiğini" aktardı.

Şerif, ateşkes kararını "sağduyulu bir adım" olarak tanımlarken, bu konuda ülkelerin liderlerine "en derin şükranlarını sunduğunu" kaydetti.

Müzakereleri ilerletmek üzere ülkelerin heyetlerini 10 Nisan'da İslamabad'a davet eden Şerif, "Her iki taraf da olağanüstü bir sağduyu ve anlayış sergilemiş ve barış ile istikrarın sağlanması için yapıcı bir şekilde çaba göstermeye devam etmiştir. 'İslamabad Görüşmeleri'nin sürdürülebilir bir barışa ulaşılmasında başarılı olmasını yürekten umuyoruz ve önümüzdeki günlerde daha fazla müjdeli haber paylaşmayı diliyoruz." ifadelerini kullandı.

Reuters'a konuşan kaynaklara göre, çatışmaları sona erdirmeye yönelik çerçeve Pakistan tarafından hazırlanarak gece boyunca İran ve ABD ile paylaşıldı. Plan, iki aşamalı bir yaklaşım öngörüyor: önce derhal ateşkes, ardından kapsamlı bir anlaşma.

Kaynak, "Bugün tüm unsurlar üzerinde anlaşmaya varılması gerekiyor" dedi.

Axios, pazar günü yayımladığı haberde ABD, İran ve bölgesel arabulucuların, kalıcı bir barışa giden yolu açabilecek iki aşamalı bir anlaşmanın parçası olarak 45 günlük olası bir ateşkesi görüştüğünü; bu bilginin ABD, İsrail ve bölgesel kaynaklara dayandığını aktardı.

"ARAKÇİ GECE BOYUNCA VANCE İLE TEMAS HALİNDEYDİ"
Reuters'a konuşan kaynak yaptığı açıklamada Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir'in ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Özel Temsilci Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile "tüm gece boyunca" temas halinde olduğunu söyledi.

Teklife göre ateşkes derhal yürürlüğe girecek ve Hürmüz Boğazı yeniden açılacak; ardından 15–20 gün içinde daha geniş kapsamlı bir uzlaşma tamamlanacak. "İslamabad Mutabakatı" olarak adlandırılması öngörülen anlaşma, boğaza ilişkin bölgesel bir çerçeve de içerecek ve nihai yüz yüze görüşmeler İslamabad'da yapılacak.

İranlı yetkili, "Ateşkes teklifini inceliyoruz, ancak herhangi bir son tarih baskısını kabul etmeyeceğiz" dedi.

İranlı yetkililer daha önce Reuters'a, Tahran'ın ABD ve İsrail tarafından yeniden saldırıya uğramayacağına dair güvence içeren kalıcı bir ateşkes istediğini söylemişti. Ayrıca İran'ın Pakistan, Türkiye ve Mısır gibi arabuluculardan mesajlar aldığı ifade edildi.

Kaynağa göre nihai anlaşmanın, İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdü karşılığında yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını içermesi bekleniyor.

İki Pakistanlı kaynak ise sivil ve askeri temasların yoğunlaşmasına rağmen İran'ın henüz taahhütte bulunmadığını belirtti.

"İran henüz yanıt vermedi" diyen kaynaklardan biri, Pakistan, Çin ve ABD destekli geçici ateşkes önerilerinin şu ana kadar herhangi bir karşılık bulmadığını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik tehditlerini gün geçtikçe artırırken, kısa sürede ateşkese varılmaması halinde ciddi sonuçları olacağı uyarısında bulundu.

New York Post gazetesine konuşan kaynaklar, Kara Kuvvetleri Komutanı Randy George'un "derhal emekli olacağının" bildirilmesinin ardından Hegseth'e ilişkin iddialarda bulundu.

Buna göre kaynaklar, Hegseth'in, Kara Kuvvetleri Sekreteri Driscoll ile anlaşmazlık yaşadığını, ancak Beyaz Saray tarafından kendisine Driscoll'u "şimdilik kovamayacağının" söylendiğini öne sürdü.

Hegseth'in görevden alınma konusunda "endişeli olduğunu" ve yerine en güçlü adayın Driscoll olduğunu bildiğini söyleyen kaynaklar, "Bu yüzden Hegseth, Driscoll'a yakın olduğunu düşündüğü herkesi hedef alıyor." yorumunu yaptı.

Habere göre, Driscoll'un ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile yakınlığı ve geçen sene adının kulislerde "Hegseth'in muhtemel halefi" olarak konuşulması da şüpheleri artırdı.

Kaynaklar ayrıca, Hegseth'in Driscoll'u "kenara itmeye çalıştığını", ancak Vance'in kendisinin arkasında durduğunu öne sürdü.

The Atlantic dergisine konuşan Beyaz Saray yetkilileri, Driscoll'un görevde kalıp kalmamasına ilişkin değerlendirmelerin sürdüğünü, bir Pentagon yetkilisi ise Driscoll'un yakın zamanda görevden ayrılmasının beklendiğini öne sürmüştü.

KARA KUVVETLERİ KOMUTANI EMEKLİ OLACAK
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Kara Kuvvetleri Komutanı Randy George'un "derhal emekli olacağını" bildirmişti.

Pentagon'dan gelen resmi açıklamanın öncesinde ABD basını, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in George'dan "istifa ederek emekliye ayrılmasını istediği" yönünde iddialara yer vermişti.

İsmini vermeyen kaynaklara göre Hegseth, bu göreve, Başkan Donald Trump'ın orduya ilişkin vizyonunu hayata geçirecek birini getirmek istediğini dile getirmişti.

Financial Times'ın özel haberine göre yetkililer ve sektör temsilcileri, bu tür projelerin pahalı, siyasi açıdan karmaşık ve tamamlanması yıllar alacak olmasına rağmen, yeni boru hatlarının Körfez ülkelerinin boğazdaki aksamalara karşı süregelen kırılganlığını azaltmanın tek yolu olabileceğini söylüyor.

Uzmanlara göre mevcut çatışma, Suudi Arabistan'ın 1200 km uzunluğundaki "Suudi Arabistan Doğu-Batı petrol boru hattının" stratejik önemini bir kez daha vurguladı. İran-Irak 'Tanker Savaşı'nın boğazı kapatacağı korkusuyla 1980'lerde inşa edilen bu hat, artık hayati bir yaşam hattı olup, Hürmüz Boğazı'nı tamamen bypass ederek Kızıldeniz'deki Yanbu limanına günde 7 milyon varil petrol taşıyor.

Suudi Arabistan'ın petrol devi Aramco'nun CEO'su Amin Nasser, geçen ay analistlere yaptığı açıklamada, boru hattının 'şu anda en çok faydalandıkları ana rota' olduğunu söylemişti. Şimdi Suudi Arabistan, günlük 10,2 milyon varillik üretiminin daha büyük bir kısmını İran kontrolündeki sular yerine boru hattıyla nasıl ihraç edebileceğini değerlendiriyor. Bu, Suudi Arabistan Doğu-Batı boru hattının kapasitesini daha da genişletmenin veya yeni güzergahlar inşa etmenin gerekip gerekmediğini incelemeyi de içeriyor.

MALİYETİ YÜKSEK
Ancak uzmanlara göre engeller hala çok büyük.

Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattının ana inşaatçılarından biri olan özel Lübnan şirketi Cat Group'un CEO'su Christopher Bush'un tahminine göre, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Hicaz Dağları'nın sert bazalt kayalarını patlatarak inşa edilmesi gereken Doğu-Batı boru hattının bugünkü halinin maliyeti en az 5 milyar dolar olurdu. Irak'tan Ürdün, Suriye veya Türkiye üzerinden geçecek daha yoğun çok ülkeli güzergahlar için yapılan önerilerin maliyeti ise 15 ila 20 milyar dolar arasında değişiyor.

Öte yandan planlarda siyasi zorluklar da mevcut. Bu siyasi zorluklar arasında boru hattını kimin işleteceği ve akışı kimin kontrol edeceği de yer alıyor. Zira boru hatlarından oluşan bir ağ, Körfez ülkelerinin bireyselci politikalarından vazgeçip birleşmelerini gerektirecek. Uzmanlara göre kısa vadede en uygun seçenekler, Doğu-Batı boru hattını ve Abu Dabi'nin Füceyre'ye olan mevcut güzergahını genişletmek olabilir. Bu da, yeni sınır ötesi altyapı karmaşıklıkları olmadan kapasiteyi artırabilecek.

Financial Times'ın konuya ilişkin soru talebine ise Körfez ülkelerinin yetkililerinden henüz bir yanıt gelmedi.

HÜRMÜZ KRİZİNİN KÖRFEZ ÜLKELERİNE MALİYETİ 50 MİLYAR DOLARI AŞTI
Ortadoğu'da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle savaşın başladığı dönemden bugüne özellikle Körfez ülkelerinin enerji gelirlerinde ciddi kayıp meydana gelirken sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve diğer tüm ürünlerin dahil edilmesiyle söz konusu ülkelerin kayıplarının toplam 50 milyar doları aşabileceği hesaplanıyor.

AA'nın Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) tarafından hazırlanan Hürmüz Boğazı Kapanma Senaryosu ve Ülke Etkileri Analizi'nden yaptığı derlemeye göre, Hürmüz Boğazı'ndan 27 Şubat-30 Mart döneminde İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn'in petrol ihracatı günlük 12 milyon 323 milyon varilden 7 milyon 833 varile düştü.

TESPAM tarafından hazırlanan senaryoya göre, söz konusu ülkelerin bu dönemdeki petrol gelirlerinin kaybı 15 milyar 275 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu bölgelerde faaliyeti sekteye uğrayan enerji tesisleri ve LNG ihracatında yaşanan sorunların da dahil edilmesiyle bu ülkelerin kayıpları toplamı 50 milyar doları aştı.

ABD Başkanı daha önce de benzer açıklamalarda bulunmuş, İran tarafı, Tahran’ın ateşkes için Washington’la temasa geçtiği yönündeki iddiaları reddetmişti.

Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Hürmüz Boğazı nedeniyle jet yakıtı alamayan tüm ülkeler, Birleşik Krallık gibi İran’ın tasfiyesine katılmayı reddedenler, size bir önerim var: Birincisi, ABD’den satın alın, bizde bolca var ve ikincisi, gecikmiş cesaretinizi toplayın, Boğaz’a gidin ve alın. Artık kendi başınıza savaşmayı öğrenmeye başlamanız gerekecek, ABD artık size yardım etmek için orada olmayacak, tıpkı sizin bizim için orada olmadığınız gibi. İran esasen yok edildi. Zor kısım bitti. Gidin ve kendi petrolünüzü alın."

Haberde, "savaşa hayır" duruşunda kararlılık gösteren İspanya hükümetinin, hava sahasını ABD savaş uçaklarına kapatarak yeni bir adım attığı ifade edildi.

El Pais gazetesinin haberinde, İspanya hükümetinin kararının ardından ABD yönetiminin Madrid ile istişarede bulunarak Moron de la Frontera'ya B-52 ve B-1 bombardıman uçakları konuşlandırma planından vazgeçtiği ileri sürüldü.

Haberde, İspanya'nın hava sahasını kapatma kararının tek istisnasının acil durumlar olduğu, bu koşullarda ABD uçakların geçişine veya inişine izin verileceği iddia edildi.

Ayrıca, ABD uçaklarının İran'dan geri dönüşlerinde İspanya hava sahasına girmeden, Cebelitarık Boğazı'ndan (İngiltere'ye bağlı) geçtikleri belirtildi.

İspanya'nın Rota ve Moron de la Frontera deniz ve hava üslerinin kullanımına izin vermeyi reddetmesi, iki ülke arasındaki kriz yaratmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, birçok kez İspanya'yı eleştirmiş ve ticari ilişkileri kesmekle tehdit etmişti.

New York Times (NYT) gazetesinin silah uzmanlarına ve gazetenin görsel analizine dayandırdığı haberinde, ABD’nin İran’a saldırıların ilk gününde, Fars eyaletine bağlı Lamerd ilçesinde, askeri tesis yakınındaki bir spor salonu ve okula saldırıda yeni geliştirilen ve savaşta test edilmemiş ABD yapımı balistik füzeleri kullanıldığı aktarıldı.

Haberde, NYT'nin, Lamerd'deki iki saldırının videolarını ve saldırılar sonrası çekilen görüntüleri doğruladığı, gazete muhabirleri ve mühimmat uzmanlarına göre, silahın özellikleri, patlamalar ve hasarın, PrSM adlı kısa menzilli balistik füzeyle uyumlu olduğunun tespit edildiği kaydedildi.

PrSM'nin prototip testini geçen yıl tamamladığı belirtilen haberde, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), 1 Mart’ta saldırıların ilk 24 saatinden bir PrSM fırlatma videosunu paylaştığı, bir ABD'li yetkilinin de Lamerd saldırısındaki füzenin PrSM olduğunu doğruladığı bilgisine yer verildi.

Haberde, söz konusu füzenin yeni olması nedeniyle, “Lamerd'deki PrSM saldırılarının kasıtlı olup olmadığını, tasarım hatası veya üretim kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını ya da yanlış hedef seçiminin sonucu olup olmadığını değerlendirmenin daha zor olduğu” değerlendirmesi yapıldı.

Haberde ayrıca, İran medyasında görüşlerine yer verilen yetkililere göre, bu ve yakınlardaki diğer saldırılarda en az 21 kişinin hayatını kaybettiği belirtildi.

Trump'ın pazar günü yaptığı açıklamalar, Tahran ile Washington arasında arabuluculuk yapan Pakistan'ın, yaklaşık bir aydır süren İran savaşını sona erdirmeyi amaçlayan "anlamlı görüşmelere" önümüzdeki günlerde ev sahipliği yapmaya hazırlandığını duyurmasının ardından geldi.

"SANIRIM ONLARLA ANLAŞMA YAPACAĞIZ"
Trump, pazar akşamı Air Force One ile Washington'a giderken gazetecilere yaptığı açıklamada, "Sanırım onlarla bir anlaşma yapacağız, bundan oldukça eminim, ama yapamama ihtimalimiz de var" dedi.

Trump, düzenlenen saldırılar sonucu ülkenin dini lideri ve üst düzey yetkililerin öldürülmesinin ardından Tahran'da zaten bir rejim değişikliği yaşandığını düşündüğünü belirtti; yerlerine gelen isimlerin "makul" göründüğünü iki kez vurguladı.

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in düzenlediği ilk saldırıda, İran'ın dini lideri Ali Hamaney öldürüldü; yerine oğlu Mücteba Hamaney geçti.

TRUMP: EN ÇOK İSTEDİĞİM ŞEY İRAN'DAKİ PETROLÜ ALMAK

Öte yandan ABD Başkanı Trump, İran'daki petrolü "tercihen ele geçirmek istediğini" ve ABD güçlerinin rejimin ihracat merkezi olan Harg Adası'nı kontrol altına alabileceğini söyledi. Trump, bu açıklamasını Financial Times'a verdiği röportajda yaptı.

ABD Başkanı, söz konusu olası adımı Venezuela ile karşılaştırarak, Washington'un Ocak ayında Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu devirmesinin ardından ülkenin petrol endüstrisini "süresiz olarak" kontrol etmeyi hedeflediğini söyledi.

Trump, pazar günü FT’ye verdiği röportajda şu ifadeleri kullandı:

"Dürüst olmak gerekirse, en çok istediğim şey İran'daki petrolü almak. Ama ABD'de bazı aptal insanlar 'bunu neden yapıyorsun?' diyor. Onlar aptal insanlar.”

FT böyle bir adımın, İran petrolünün büyük bölümünün ihraç edildiği Harg Adası'nın ele geçirilmesini gerektireceğini ifade etti. Ancak bu tür bir operasyon riskli görülüyor.

ABD Başkanı Trump ise bu konuda net bir karar verilmediğini vurgulayarak, "Belki Harg Adası'nı alırız, belki almayız. Çok fazla seçeneğimiz var" dedi.

ABD KARA HAREKATI DÜZENLEYECEK Mİ?
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise daha önce ABD'yi bir yandan olası müzakereler için mesajlar gönderirken diğer yandan kara harekatı planlamakla suçladı. ABD askerlerinin konuşlandırılması halinde Tahran'ın karşılık vermeye hazır olduğunu söyledi.

ABD Savunma Bakanlığı, Trump'a kara harekatı seçeneği sunabilecek şekilde Orta Doğu’ya binlerce asker sevk etti.

İsrailli bir yetkili, Washington ile Tahran arasında olası görüşmeler öncesinde İran’a yönelik saldırıların azaltılması gibi bir niyet olmadığını ve İsrail’in “askeri hedefler” olarak tanımladığı noktalara yönelik operasyonlarını sürdüreceğini söyledi.

Pakistan'a ABD-İsrail'in başlattığı savaşın durdurulması için gösterdiği ara buluculuk çabaları için teşekkür eden Pezeşkiyan, buna rağmen ABD'ye derin güvensizlik duyduklarını Şerif'e iletti. Pezeşkiyan, 'İran, nükleer müzakereler sırasında diyalog ve diplomasi ortamında iki kez askeri saldırıya uğradı. Şimdi Amerikalı yetkililerin ekonomik ve enerji altyapısına saldırmayacaklarına dair iddialarına ve vaatlerine rağmen, bu merkezlerin hedef alındığına şahit oluyoruz. Bu çelişkili söylem ve davranış, İran'ın saldırgan Amerika'ya olan güvensizliğinin daha da artmasına yol açmıştır' ifadelerini kullandı.